Onderzoek het nieuwe normaal
De onderzoeksvraag: dragen we het nieuw normaal al over?
“Een half jaar geleden vonden we iemand onbeleefd die weigerde om anderen een hand te geven. Dat stond haaks op onze Nederlandse omgangsvormen. Nu zouden we het smakeloos vinden wanneer een ander met uitgestoken hand op ons afkomt. Het taboe van gisteren is vandaag opeens de sociale norm geworden”, zegt onderzoeksleider dr. Danielle Braun. Ook het dragen van een mondkapje was tot voor kort voorbehouden aan Aziatische toeristen die door de meeste Nederlanders meewarig werden aangekeken. “Iemand ‘van ons’ die vroeger een mondkapje droeg, zouden we hebben doorverwezen naar een psychiater om te worden behandeld wegens smetvrees. Ook het politieke debat over gezichtsbedekkende kleding hing samen met de eeuwenoude conventie dat je elkaar met ‘open vizier’ tegemoet treedt. Al die ongeschreven codes zijn door corona gekanteld. Ik was bloednieuwsgierig of we nu al in het nieuwe normaal zijn beland. De manier om dat te weten te komen, is om te onderzoeken welke normen, waarden en omgangsvormen we overdragen aan onze kinderen. En te horen wat zij nu normaal vinden. Spelen ze coronaspelletjes als 'tikkie, jij hebt het?”
Participerend onderzoek
Dr. Danielle Braun: “Antropologen hebben geleerd dat blijvende cultuurverandering begint wanneer mensen hun gedrag op nieuwkomers in de gemeenschap overdragen. Dat kunnen kinderen zijn maar bijvoorbeeld ook nieuwe collega’s in een organisatie.” Met het veldwerk dat de onderzoekers de komende tijd doen, wordt voor het eerst in beeld gebracht welke veranderingen corona op sociaal-cultureel gebied teweeg brengt. “In de antropologie ligt het accent vanouds op kwalitatieve methoden en participerend onderzoek. Daarom houden we geen enquêtes op afstand maar gaan we echt kijken naar de manier waarop mensen zich (anders) gedragen en luisteren we naar de verhalen die mensen zelf vertellen”, aldus Braun.
Het onderzoek
Dr. Danielle Braun: “Antropologen hebben geleerd dat blijvende cultuurverandering begint wanneer mensen hun gedrag op nieuwkomers in de gemeenschap overdragen. Dat kunnen kinderen zijn maar bijvoorbeeld ook nieuwe collega’s in een organisatie.” Met het veldwerk dat de onderzoekers de komende tijd doen, wordt voor het eerst in beeld gebracht welke veranderingen corona op sociaal-cultureel gebied teweeg brengt. “In de antropologie ligt het accent vanouds op kwalitatieve methoden en participerend onderzoek. Daarom houden we geen enquêtes op afstand maar gaan we echt kijken naar de manier waarop mensen zich (anders) gedragen en luisteren we naar de verhalen die mensen zelf vertellen”, aldus Braun.
We passen onze omgangsvormen al aan; ongeveer 30% van de mensen draagt echt al nieuwe omgangsvormen over aan kinderen; de Aanpassers. We kunnen verwachten dat een aantal van deze nieuwe omgangsvormen blijvend zal zijn. Daarnaast noemt ruim 50% zichzelf een Realist; die passen een beetje mopperend aan en hopen dat de wereld straks weer de oude is. Kinderen pakken die aanpassingen snel en adaptief op. Zo'n 20% van de mensen houdt corona helemaal bij kinderen weg of is echt (zeer) bezorgd over de pandemie.
Natuurlijk kunnen we niet helemaal voorspellen wat er gebeurt als er een vaccin is. Maar op basis van wat we nu zien vanuit antropologische kennis over cultuurvorming, kunnen we concluderen dat er al wezenlijke veranderingen hebben plaatsgevonden.
