min.
Vliegschaamte kende ik al en is een groot ding in mijn leven als reiziger en antropoloog. Ik stel mezelf gerust met het feit dat ik plantaardig eet. Met twee kwetsbare ouders in een verpleeghuis, die ik vaak bezoek, vind ik het best lastig om vrolijk op vakantie te gaan. Dat maakt hun zomer toch wat minder gezellig. En toch ga ik.
Ik ben niet de enige met genietschaamte. De mode is soberder geworden, het is minder bon ton om je vakantiefoto's op internet te plaatsen met veel mensen die vakantie niet kunnen betalen, als iemand zegt dat je een leuk jurkje aan hebt zie je diegene snel zeggen dat het een uitverkoopje was. Sober is in, genieten is uit. Terecht... we hebben dringend behoefte aan meer bewustwording en daarbij horend ander gedrag.
Maar niet meer genieten? Ik kom uit een gezin met een Holocaust verleden. Over vreugde zit altijd een sausje voorouderlijk verdriet. Als kind, als ik blij magnolia’s liep te tellen in de lente, vroeg ik mij af hoe dat in de oorlog was. Of er mensen waren, in die vijf jaar durende wanhoop, die gewoon hun verjaardag vierden. Zouden er mensen verliefd zijn geworden? Studeren voor later? Zou je blij kunnen worden van een magnolia in het concentratiekamp? Later begreep ik dat dat kan. Dat je gek van verdriet- en begeistert van vreugde tegelijk kunt zijn. In concentratiekamp Teresiënstadt en later in Auschwitz werkte Viktor Frankl. Zelf gevangene omdat hij Joods was, en in die gevangenschap werkzaam als neurologisch arts en psychiater. Hij gaf in de concentratiekampen psychotherapie aan medegevangenen die kampten met doodsangst of suïcidaliteit. Hij ontwikelde de ‘logotherapie’: een psycho-analyse die erop gericht is doel in je bestaan te vinden, hoe uitzichtloos je feitelijke levenssituatie ook is.
Al is er veel te vrezen, zijn er goede redenen om sober te zijn, is bescheidenheid netjes... Genieten hoort ook bij Leven.
